fbpx

Управување и справување со бес и лутина

Како гешталт психотерапевт, ја имав привилегијата да им помогнам на многу клиенти во справување со бес и лутина. Разбирам дека лутината може да биде сложена емоција и дека секој различно ja доживува. Во оваа статија ќе зборувам за причините и симптомите на бесот и лутината и ефективни начини за управување и справување.

Причини за појава на лутина

Лутината е една од основните емоции која се развила како одбрамбен механизам во услови кои го загрозуват човековиот опстанок. Може да варира од блага иритација до интензивен бес.
Нормално и здраво е понекогаш да се користи лутината како одговор на одредени ситуации, но многу често се доаѓа до фазата на бес, кој е тешко да се контролира. Во тој случај лутината, односно бесот, веќе не е здрава емоција туку станува проблем.

Причините за лутината може да варираат од личност до личност, а често тие се комбинација на внатрешни и надворешни фактори.

Некои од најчестите причини за лутина вклучуваат:
  • Нереални очекувања. Кога имаме нереални очекувања од себе или од другите, разочарувањето и фрустрацијата лесно можат да се претворат во лутина.
  • Искуства од детството. Растењето во средина каде помалку се обрнувало внимание на потребите на детето, каде не се уважувале емоциите или пак не се дозволувало нивно изразување може да имаат значително влијание врз способноста на лицето да ги регулира своите емоции, вклучително и лутината.
  • Карактеристики на личноста. Одредени особини на личноста, како што се импулсивноста, непријателството или склоноста да се биде песимист, може да ја направат личноста повеќе склона кон лутина.
  • Траума. Трауматските искуства, како физичко или емоционално малтретирање, може да доведат до лутина и друга емоционална дисрегулација.
  • Стрес. Високото ниво на стрес, без разлика дали е од работа, врски или други фактори, може да ја зголеми веројатноста личноста да доживее лутина.
  • Здравствени состојби: Одредени здравствени состојби, како што се депресија, анксиозност или биполарно растројство, можат да придонесат за лутина.

Важно е да се забележи дека иако овие се вообичаени причини за лутина, тие не мора да важат за секого. Во позадината на лутина често може да има страв, тага или незадоволена потреба. Сето ова уште повеќе ја нагласува важноста да се работи со терапевт за да се идентификуваат основните причини и да се развие индивидуализиран план за третирање.

Симптоми на лутина

Лутината се манифестира на многу различни начини, и физички и емоционално. Некои од вообичаените симптоми на лутина вклучуваат:

  • Физички симптоми како што се зголемен пулс, висок крвен притисок, затегнати мускули и потење.
  • Емоционални симптоми како што се чувство на раздразливост, фрустрираност или вознемиреност, тешкотии со концентрирање, чувство на огорченост, чувство на вина и преоптоварување.
  • Симптоми на однесување како што се агресија, викање, фрлање предмети, удирање, кршење работи, или вклучување во друго насилно или штетно однесување.
  • Когнитивни симптоми како што се негативни мисли, тесна или ригидна перспектива на нештата..
  • Проблеми во врската како што се конфликти со другите, тешкотии во одржувањето на врските и изолација.
  • Здравствени проблеми како што се главоболки, дигестивни проблеми и хронична болка.
Постојат три начини на изразување на лутината:
  • кон надвор – викање, псуење, фрлање или кршење на предмети, вербална или физичка агресија
  • кон внатре – негативен себеговор, занемарување на основни потреби, себеповредување и социјална изолација
  • пасивно изразување – саркастичност, пасивна агресија

Потиснувањето на лутината може да доведе до нарушување на менталното здравје, незадоволство, депресија па дури и суицидално однесување

Препознавањето на симптомите на лутина е првиот чекор кон ефикасно управување со неа. Изразување на лутината на асертивен, наместо на агресивен начин е здрав начин да ја изразите својата лутина. Со преземање акција за управување со симптомите на лутина и решавање на основните причини со помош на терапевт, поединците можат да развијат здрави механизми за справување и да уживаат во подобра емоционална благосостојба.

Побарај совет или насока од Наташа Ивановска

справување со бес и лутина Наташа Ивановска

Како гешталт терапевт, можам да им помогнам на поединците да се справат со својата лутина со тоа што прво ќе ги идентификувам основните причини или тригери на нивната лутина. Ова често вклучува истражување на минати искуства, трауми и верувања кои можат да придонесат за нивниот емоционален одговор. На пример, имав клиент кој ќе стане крајно лут како одговор на критиките од неговиот шеф. Преку терапијата, успеавме да утврдиме дека оваа реакција е вкоренета во детските искуства на постојано критикување од страна на родителот.

Откако ќе се идентификуваат основните причини за лутината, можам да работам со поединци за да развијам стратегии за справување и ефективни комуникациски вештини за управување со нивната лутина на здрав начин. Ова може да вклучува техники како што се внимателност/свесност, вежби за длабоко дишење и техники за асертивност. Важно е поединците да разберат дека лутината е природна и нормална емоција. Сепак, начинот на кој реагираме, односно несоодветното изразување може да предизвика штета на нас самите и на другите.

Дополнително, можам да им помогнам на поединците да идентификуваат и да ги решат сите негативни шеми на размислување. На пример, ако некој верува дека мора секогаш да има контрола, може да се налути кога работите не одат според планот. Со реструктурирање на овие верувања, поединците можат да почнат да ја менуваат својата перспектива и одговори.

Генерално, управувањето и справувањето со лутината вклучува комбинација на самосвест, стратегии за справување и менување на шемите на негативните размислувања и вештини на комуникација.

Доколку имаш прашање или ти е потреба совет или насока, пополни ја формата подолу. Јас ќе ти дадам бесплатен пишан одговор. Доколку мислам дека можам да бидам од корист ќе ти понудам бесплатна или консултативна сесија со попуст.

Управување и справување со лутината

Управувањето и справувањето со лутината може да биде предизвик. Сепак, постојат неколку стратегии кои можат да им помогнат на поединците да се справат со својата лутина на здрав начин. Еве неколку предлози:

  • Идентификувајте ги вашите предизвикувачи. Идентификувањето на ситуациите или луѓето што ја предизвикуваат вашата лутина може да ви помогне да ги предвидите и да се подготвите за тие ситуации. На пример, ако сообраќајниот метеж или одреден колега често предизвикуваат лутина, можете однапред да планирате да управувате со вашите емоции пред да се појави ситуацијата.
  • Практикувајте техники за релаксација. Техниките за релаксација, како што се длабоко дишење, медитација или јога, можат да помогнат да се смират умот и телото и да се намали интензитетот на лутината. Редовното практикување техники за релаксација, исто така, може да им помогне на поединците да развијат навика да се смируваат кога ќе почнат да се чувствуваат лути.
  • Вклучете се во физичка активност. Физичката активност, како што е вежбањето, може да биде ефикасен начин за ослободување на затворената лутина и напнатост. Исто така, може да помогне да се подобри расположението и да се намали стресот.
  • Изразете ги вашите чувства на здрав начин. Задржувањето на емоциите може да доведе до експлозија на лутина. Затоа е важно да најдете здрави начини за изразување на вашите чувства. Разговорот со доверлив пријател или член на семејството, пишувањето дневник или дури и врескањето во перница може да помогне да се ослободите од емоциите без да повредите никого.
  • Практикувајте здрава комуникација. Комуникацијата на здрав и наметлив начин може да помогне да се спречат недоразбирањата и да се намалат конфликтите кои можат да доведат до лутина. Користењето на изјавите „јас“ и фокусирањето на изразување чувства наместо да ги обвинувате другите, може да помогне да се одржи комуникацијата со почит и продуктивност.
  • Побарајте стручна помош. Ако бесот го попречува секојдневниот живот или предизвикува штета на вас или на другите, побарајте помош. Барањето стручна помош од терапевт или советник може да биде ефикасен начин за развивање персонализирани стратегии за управување и справување со лутината.

Важно е да се забележи дека управувањето и справувањето со лутината е процес. Потребно е време и напор за да се развијат здрави навики и стратегии за справување. Меѓутоа, со соодветни алатки и поддршка, поединците можат да научат да ги регулираат своите емоции и да реагираат на ситуации на здрав и продуктивен начин.

Заклучок

Како заклучок, лутината е природна емоција која секој различно ја доживува. Додека лутината може да биде тешко да се управува, важно е да се идентификуваат причините и симптомите на лутината и да се најдат ефективни начини за управување и справување со неа. Како гешталт психотерапевт, им помогнав на многу клиенти да ја контролираат својата лутина и да ги подобрат своите односи. Преку терапија и ефективна комуникација, бесот може да се управува и надмине.