fbpx

Социјална анксиозност и како да се надмине?

Социјална анксиозност е чест проблем за милиони луѓе ширум светот. Тоа е вид на анксиозно растројство коe се карактеризира со постојан страв од социјални ситуации. Нормално е да се чувствуваме нервозно при некои интеракции. На пример, состанокот со некој што ни се допаѓа или пак јавниот настап може да предизвикаат „пеперутки во стомакот”. Но, кај луѓето кои страдаат од социјална анксиозност секојдневните интеракции (како започнување разговор, зборување на телефон, одење на работа па дури и одење во маркет) предизвикуваат значителна вознемиреност и срам затоа што се чувствуваат како да се „под лупа“ или осудувани од другите.

Често,социјалната анксиозност се меша со интровертноста иако се доста различни. Интровертните личности знаат да се повлечат затоа што уживаат да бидат сами со себе, додека оние кои се соочуваат со социјална анксиозност често сакаат да се дружат, но се плашат од неприфаќање и одбивање. Ваквиот вид на анксиозност може да биде исцрпувачки, но постојат начини да се справите со него и да водите исполнет живот.

Што ја предизвикува социјалната анскиозност?

Иако науката се уште нема прецизна и јасна слика за механизмите кои предизвикуваат социјална анксиозност, практичното искутво ни ги покажува можните причини. Според моето досегашно искуство, некои од најчестите причини за социјална анксиозност се:

  • Родителски стилови. Се појавува кај лица кои биле премногу заштитувани или контролирани од родителите или пак, барем еден од родителите слично се однесувал во социјални средини.
  • Физичко или психичко малтретирање. Булинг, исмевање, семејно насилство…
  • Чести непријатни или засрамувачки ситуации
  • Изглед или состојба што привлекува внимание. Физички деформитет, пелтечење и сл

Без оглед на причината, важно е да се запамети дека социјалната анксиозност е вистинска и валидна состојба, и со правилен третман и поддршка, можно е да се надмине нејзината контрола и да се врати чувството на доверба и поврзаност со светот.

Симптоми на социјална анксиозност

Социјалната анксиозност може да се манифестира на различни начини, а симптомите може да варираат од личност до личност. Некои вообичаени симптоми на социјална анксиозност вклучуваат:

  • Избегнување на социјални ситуации. Луѓето со социјална анксиозност често избегнуваат социјални ситуации или имаат тешко време да започнат разговори со другите.
  • Страв да не бидат осудени. Поединците со социјална анксиозност се прекумерно загрижени дали другите ќе ги судат или ќе бидат оценети негативно.
  • Физички симптоми. Социјалната анксиозност може да предизвика физички симптоми како што се потење, треперење, црвенило, гадење и забрзано чукање на срцето.
  • Негативни мисли. Луѓето со социјална анксиозност често доживуваат негативни мисли за себе, за другите и за социјалните ситуации.
  • Тешкотии со јавно говорење. Јавното говорење е вообичаен предизвикувач на социјална анксиозност. Луѓето со социјална анксиозност може да доживеат сериозна вознемиреност кога зборуваат во јавност.
  • Сомнеж во себе. Луѓето со социјална анксиозност често се сомневаат во нивните способности и се чувствуваат инфериорно во однос на другите.

Како да се справите со социјална анксиозност

Ако страдате од социјална анксиозност, може да се чувствувате како да е невозможно таа да се надмине. Сепак, постојат ефективни начини да се управува со социјалната анксиозност и да се води исполнет живот. Еве неколку стратегии што можете да ги испробате:

  • Вежбајте техники за релаксација: техниките за релаксација, како што се длабоко дишење, прогресивна мускулна релаксација и медитација, можат да ви помогнат да се смирите и да ја намалите анксиозноста.
  • Предизвикајте ги негативните мисли: Негативните мисли можат да ја поттикнат социјалната анксиозност. Предизвикајте ги вашите негативни мисли прашувајќи се дали се засновани на реалноста или само на вашата перцепција. Заменете ги негативните мисли со позитивни афирмации.
  • Барајте поддршка: Разговорот со доверлив пријател, член на семејството или терапевт може да ви помогне да управувате со социјалната анксиозност. Групите за поддршка исто така можат да бидат корисни.
  • Соочете се со вашите стравови: Избегнувањето социјални ситуации може да ја влоши социјалната анксиозност. Постепено изложувајте се на социјални ситуации кои предизвикуваат анксиозност. Започнете со мали чекори и продолжете до попредизвикувачки ситуации.
  • Научете социјални вештини: Учењето социјални вештини може да ви помогне да се чувствувате посигурни во социјалните ситуации. Одете на некој курс или придружете се на некој локален клуб за да ги подобрите вашите социјални вештини.
  • Вежбајте: Вежбањето може да помогне да се намали анксиозноста и да се зајакне вашето расположение. Најдете вежба во која уживате, како јога, пешачење или пливање.
  • Вежбајте грижа за себе: Грижата за себе е важна кога се справувате со социјалната анксиозност. Спијте доволно, јадете здрава исхрана и практикувајте активности за грижа за себе, како што се релаксирачка бања или читање книга.
  • Побарајте стручна помош: Ако социјалната анксиозност го попречува вашиот секојдневен живот, побарајте стручна помош. Терапевтот може да ви помогне да управувате со социјалната анксиозност и да развиете вештини за справување.

Побарај совет или насока од Верица Бакулеска

социјална анксиозност
Верица Бакулеска,
Лиценциран психолог

Како терапевт, можам да им помогнам на поединците со социјална анксиозност обезбедувајќи им безбедна и поддржувачка средина каде што можат да ги истражат своите стравови и да развијат стратегии за справување. Терапијата може да биде ефикасен третман за социјална анксиозност и може да им помогне на поединците да ги развијат вештините што им се потребни за да ги контролираат своите симптоми.

Постојат неколку видови на терапија кои можат да бидат корисни за социјална анксиозност, вклучувајќи когнитивно-бихејвиорална терапија (КБТ), терапија со изложеност и терапии засновани на свесност. КБТ се фокусира на менување на шемите на негативни мисли и однесувања кои придонесуваат за социјална анксиозност. Терапијата со изложеност вклучува постепено изложување на поединците на страшни социјални ситуации во безбедно и контролирано опкружување, овозможувајќи им да научат дека нивната анксиозност на крајот ќе се намали. Терапиите засновани на свесност ги учат поединците да се фокусираат на сегашниот момент и да развијат свест за нивните мисли и чувства без осудување.

Во терапијата, би работела со поединци за да ги идентификувам специфичните ситуации кои предизвикуваат нивна социјална анксиозност. Потоа ќе работиме заедно за да развиеме персонализиран план за третман кој може да вклучува техники за релаксација, когнитивно реструктуирање, терапија со изложеност и обука за социјални вештини. Исто така, би работела со поединци за да ги идентификувам и предизвикам негативните мисли и верувања кои придонесуваат за нивната анксиозност.

Генерално, како терапевт, можам да им дадам на поединците алатки и поддршка што им се потребни за да управуваат со нивната социјална анксиозност и да водат исполнет живот.

За крај

Социјалната анксиозност може да биде предизвикувачка состојба за управување, но можно е да се надмине. Со практикување техники за релаксација, предизвикување негативни мисли, барање поддршка, соочување со вашите стравови, учење социјални вештини, вежбање, практикување грижа за себе и барање стручна помош, можете да управувате со социјалната анксиозност и да водите исполнет живот. Запомнете, социјалната анксиозност не ве дефинира и со соодветни алатки и поддршка можете да ја надминете.